Ширэглэх арга

Энэ мэдээллийг Аянгат удганы бичвэрээс авсан болно. Надад хэрэгтэй дараа хайгаад олдохгүй байж мэдэх тул хадгалсан болно. 

Үрийн үнэгчлэх
Нялх балчир үрс
Үдэш шөнөөр машид чангаар хашгирч уйлж
Бие нь эвгүйтэж
Нүд нь гүйх аваас 
Элдэв юмнаас айж цочиж хэмээн үздэг.

Айж цочсоныг нь шалгахын тулд
Хэнгэрэг дээр нь дарж үзэх бөгөөд
Хэрэвзээ чих буюу хоолой нь өвдөж байвал
Энэ хэсэгт хөнгөн дарахад
Уйлах юм уу эсвэл тайвширна.
Хэрэвзээ тэгээгүй бол юмнаас айж гэж ширэг тавина.

Үр ширэглэх арга
Нүдэнд нь сэв суусан гэж үзээд
Рашаанд сэвийг нь шингээж авдаг.
Үүнийг тугалга хайлуулж рашаанд хийхдээ
Мэлмийн хар нь рашаандаа
Мэддэг сэв нь усандаа
Хар буруу нь рашаандаа
Хамаг бузар нь сэвэндээ гэж домнон хэлдэг.

Ингэсний дараагаар тугалгыг рашаанд хийхэд дүрс гарнам.
Сэвийг нь биежүүлж нүднээс нь гаргалаа гэж үздэг.
Түүнийг бяр чадалтай аав нь
Бяцхан үрийнхээ амийг хамгаалж
Хар мууг дарлаа гэж
Нүдэн дээр нь хугачин үзүүлэх бөгөөд
Рашааныг нь босгоны шороо нэг чимхийг хийгээд
Зүүн хойд зүгрүү гарч
Жам ёсоороо хүн болж төртүгэй.
Жаргал зовлон хоёрыг тэнслэн, тэнслэн амьдартугай
Энэ биеэ застугай
Ирэх ерөөлийг хүсье гээд
Хар мууг тонилгоно.

Бор халзан туулай
Бүрий болох, нар мандаж үүр цайх үеэр
Үрсийн гуравдах мэлмий
Маш хүчтэй байдаг гэж үздэг.

Мөн харанхуй шөнө
Элдэв дүртэнг ажихвий хэмээн эмээж
Бор халзан туулайг хийнэм.
Балчир үрийн галны заадсыг авахуулаад
Хамрын үзүүр хүртэл
Хар хөөгөөр зураас татан
Сүнсэн бие нь бэхжихээс өмнө
Сүүдэр бүхнийг бүү хартугай.
Эрхэм бие нь бэхжихээс өмнө
Элдэв мууг бүү хартугай гэж хоёр шивнээд
Гуравдах дээр нь зулайн дээр нь үнсээд
Хөө тортогийг зурнам.
Ингээд харуй бүрийгээр үрийг авч явах гэж буй бол
Өлгийнийх нь бүсэнд гурван ширхэг явуу хийн
Хар лусын хаздаг цагааны шид
Хонгор үрийн бүслүүр зангилаа
Хөх лусын хаздаг цагаан шид
Хөөрхөн үрийн бүслүүр уяа
Улаан лусын хаздаг цагаан
Ураг төрлийн минь бүслүүр хамгаалалт гэж
Гурвантаа хэлээд үрийн өлгийнд явууг зэхэн тогтоож
Харуй бүрийгээр балчир үрсийг авч явна.

Энэ домыг хэрэв хийхгүй бол
балчир үрсэд ямар аюул байх талаар
Үрсийн мэлмий хүчирхэгээр хардаг учир
Айж мэлмий сэвтэж
Ухаанд нь сэв сууж
Энэ ужиг нь өсвөр насанд нь илэрч
Авир муутай элдэв муу уршигтай үр болно гэж цээрлэдэг ажгуу.

Төрснөөс авахуулаад гурван нас хүртэл
Энэ домыг хийхэд зохимжтой.
Өөрөөр учгийг тайлвал
Зулайн яс битүүртэл
Энэ домыг хийж байх учигтай.
Үгүй бол ухамсарт нь
Хар муу сүнсний ухамсар орж шингэнэ гэж үздэг.

Одоо гарч буй Бөөгийн судар номноосоо хэсэгчлэж орууллаа.

Явуу ямар учиртай, юунд ихээр хэрэглэдэг талаар ?
Явуу нь хэл ам хар муу бүхнийг залгигч
Лусын хамгаалагч бөгөөд
Өөрийн биеэ хамгаалах чадалгүй
Өөрөө түүнийг ухамсарлах чадалгүй 
Тийм үйлд голчлон хэрэглэдэг ажгуу.
Нялх үрийн хамгаалалтад
Алдар нэр хүртэж байгаа хүмүүн бол
Олон түмний хов живээс хамгаалж
Зарга үүсгэгчид бол
Далдуур элдэв зарга үүсгэхээс хамгаалж
Эл явууг шилэн хүзүү, зүрх, бүслүүрт голчлон хийнэ.

Бүслүүрээс доош явууг байрлуулахыг хориглодог
Явууны эзэн гомдоно гэж үздэг.
Мөн цөөн тохиолдолд оройд явууг хэрэглэх нь
Энэ нь хэлэх үг хурц
Хийх үйл арвин
Билэг оюун хурц
Бэхлэх үг нь бүтэн байг гэсэн
Өвгүдийн ерөөлөөр тэргүүнд залахыг зөвшөөрнөм.

Явууг амилуулах арга
Сарны гэрэлд рашаанд хийн хонуулах ажгуу.
Лусын эздийн шидээр
Саран ээжийн сүнсээр
Хайртай үрийн төлөө
Хамаг бүхний төлөө
Явуу таныг би төдий хугацаанд урин залж
Үр балчрийг минь хамгаалахыг хүсэж байна гэж хэлнэ.

Энэ хугацаандаа явууг долоон гарагт нэг удаа
Рашаанд тавьж байх ажгуу.
Явууны хугацааг хэлдэгийн учир
Явуунд гурван жилээс урт хугацаагаар
Амь нь шингэдэггүй
Энэ нь дээд хугацаа юм
Тиймээс өөрөө дэгднэм.

ЯВУУных нь тухай бичсэнйг нь оллоо. би бол хэлж чадахгүй байсан харин БууЭрЭл тодорхойлолтыг нь хэлсэн болтой.